68. rocznica ludobójstwa z rąk 3. Wileńskiej Brygady NZW-PAS

Posted: 20/01/2014 in inne

10 stycznia br. 377 posłów polskiego parlamentu poparło nowelizację ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej, która zakłada wprowadzenie kary grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 5 za publiczne oskarżanie o udział w masowych zbrodniach przez „polskie, niepodległościowe, niekomunistyczne, podziemne formacje i organizacje Polskiego Państwa Podziemnego” i ścigania tego przestępstwa z urzędu.

Formalnie zatem zagrożony jest nawet prokurator białostockiego oddziału IPN Dariusz Olszewski. W 2005 roku umorzył on śledztwo w sprawie czystki etnicznej o znamionach ludobójstwa, której dopuściła się 3. Wileńska Brygada NZW-PAS dowodzona przez kpt. Romualda Rajsa „Burego”. Czy w wyniku źle napisanego prawa pójdzie siedzieć? Czy rodziny ofiar, dla których oddział polskiego państwa podziemnego to byli bandyci mogą o swoich odczuciach mówić otwarcie bez obawy o pozbawienie wolności?

Między 29 stycznia a 2 lutego 1946 roku wschodnią Białostocczyznę spotkała okrutna tragedia. Spłonęło 196 budynków mieszkalnych i gospodarczych, 52 stodoły, 56 chlewów, 100 krów, 69 koni, 589 owiec, 149 świń, 75 wozów konnych oraz wiele innych. Uprowadzono 7 koni i 10 wozów. Ubrań, kożuchów, pierzyn, pościeli i innego mienia nie liczono. Zginęły 82 osoby, a setki innych zostały ranne. Odpowiedzialnym za ów kataklizm był oddział polskiego podziemia niepodległościowego. Na miejscu tragedii pozostawił kartki z napisem „Śmierć wrogom ojczyzny”, ci którzy przeżyli mieli na zawsze opuścić swe rodzinne wsie. Powodem tej potwornej tragedii była nienawiść oddziału „Burego” do obywateli Polski prawosławnego wyznania oraz białoruskiej narodowości.

82 śmiertelne ofiary mordu dla 100-150.000 społeczności Białorusinów na Białostocczyźnie odpowiada liczbie 13-20 tys. w skali 24-milionowej Polski z roku 1946. Kilkudniowy rajd spowodował trwały uszczerbek na zdrowiu psychicznym wielu z tych, którzy przeżyli. Świadomość ciągłego zagrożenia ze strony polskich sąsiadów przełożyła się na nieufność i polsko-białoruski antagonizm trwający przez lata. Jedni pałali żądzą zemsty za wyrządzone krzywdy, inni postanowili wyjechać (zrobiło tak 38 tys. osób), pozostali do końca życia ukrywali swoją wiarę i przynależność narodową. Fakt ludobójstwa z pewnością przyczynił się do zjawiska stygmatyzacji Białorusinów, co miało swoje przełożenie na tendencje polonizacyjne. Gdy nastąpiła zmiana systemu powstało przeświadczenie, że nastąpi osądzenie winnych i zadośćuczynienie ofiar. Tak się nie stało. Środowisko niepodległościowe nie jest zainteresowane osądzaniem Romualda Rajsa „Burego” – wręcz przeciwnie, coraz chętniej, mimo wyroku IPN, stawia się go za patriotyczny wzór dla młodzieży.

Przez wiele lat zabiegania o prawdę rodziny ofiar były pozostawione wyłącznie sobie. Nie pozwalano im na postawienie pomnika pomordowanym, nigdy nie wypłacono odszkodowania, ani choćby symbolicznego zadośćuczynienia. Od kilku lat mogą się za to czuć obywatelami drugiej kategorii, którzy powinni uczestniczyć w święcie Żołnierzy Wyklętych – święcie kata ich najbliższych. Być może nowelizacja ustawy o IPN zabroni im mówienia o prawdzie, którą znają.

Udokumentowane ludobójstwo z rąk 3. Wileńskiej Brygady jako mord z powodów religijnych i narodowościowych nie było odosobnione. W latach 1939-1956 na Białostocczyźnie z takiego właśnie powodu życie straciło 4784 prawosławnych Białorusinów. Ogromna większość z tych przypadków wymaga śledztwa i opracowań historycznych, których IPN zaniechał. Czego się obawia?

Czy w świetle nowelizacji ustawy o IPN kiedykolwiek dojdzie do weryfikacji w środowisku zbrojnego podziemia? Czy już niedługo rodziny ofiar zaczną być przez państwo polskie karane za to co od 68 lat doskonale wiedzą? Czy dojdzie do ponownego śledztwa ws. ludobójstwa, w którym okaże się – zgodnie z nową ustawą – że oddział „Burego” nie ponosi winy? Takie oto pytania stawiamy w 68. rocznicę mordu. To pytania rodzin ofiar, ich potomków oraz całej społeczności prawosławnych Białorusinów na Podlasiu.

Źródło: https://www.facebook.com/sprawaburego
.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s